Kumin ah TB vei mi 1434 hmuhchhuah an ni tawh

Kumin January atanga July thla chhung khan Mizoram-ah TB vei nia rinhlelh mi 39,590 enfiah atangin TB vei hmuhchhuah mi 1434 an awm tawh bakah TB natna thihpui mi 84 an awm tawh a. Kum 2024 khan TB vei 2,306 awmin thihpui 136 an awm a ni.

Mizoram State TB Cell thawktute hnen atanga thudawn danin kumin chhung hian TB vei hmuhchhuah hi Aizawl District-ah 968, Champhai District-ah 42, Kolasib District-ah 107, Lawngtlai District-ah 80, Lunglei District-ah 84, Mamit District-ah 33, Siaha District-ah 85 leh Serchhip District-ah 35, an vaiin mi 1,434 an awm tawh a. TB vanga thi mi 84 awmin hei hi TB vei hmuhchhuah atanga chhutin za zela 6 (6%) an tling a ni. Thla sarih kalta chhung vek khan Mizoram-ah TB vei tihdam mi 1,142 an awm a, hei hi a kai zawng zawng atanga chhutin 79% a tling a ni.

Zawhna chhangin TB natna buaipuitute chuan Mizoram-ah Chuap/pulmonary TB vei an tam ber tih sawiin, a vei hmuhchhuah atanga 55% an tling phak tih an sawi a. Chuap pawn lam (extra pulmonary) TB chuan dawtin 42% a tling tih an sawi a. HIV positive-te zingah TB vei an tam tih sawi bawkin, an taksa natna dotu a tlem avangin an thihpui duh em em tih an sawi a. Hei bakah hian Zunthlum, BP Sang, Taksa chawrche lutuk leh ei leh in tha ei lo, Zu in nasa leh zuk leh hmuam ti nasa ten an vei duh bik tih an sawi bawk.

HIV positive-ten TB natna an thihpui awlsam bik chhan sawiin, “HIV hian mihring taksa ral dotu a tihhniam avangin HIV vei lo ten an tawrh nat vak loh tur hi an tuar na bik a, an thihpui hial thei a ni,” an ti.

Hetihlai hian Mizoram-ah TB Free Village 146 an awm tawh a, heng te hi kum 2023-ah khaw 43 leh kum 2024-ah khaw 122 te an ni a. TB Free Village ni tur hian kum khat (January - December) chhungin khaw khata mihring cheng zat azirin mi 1,000 zelah mi 30 tal endik tur a ni a, mi 1,000 zelah TB vei nemngheh mi pakhat aia tam an ni tur a ni lova. Hei bakah TB vei enkawl hlawhtlin 85% aia sang tur niin, TB veite chuan NPY leh Nikshay Mitra tanpuina an dawn ngei a tul bawk a ni.

Tun dinhmunah Mizoram-ah TB vei tana tanpuina pe, Nikshay Mitra hi August 5, 2025 thleng khan mi 76 an awm a. Heng Nikshay Mitra 76-te hian TB damlo 117-te chu Food Basket an pe mek a. TB vei Food Basket pek hi mi 117 awmin hei hi TB damlo enkawl mek 1,403 atanga chhutin 8% a ni.

TB veite hian ei leh in tha an mamawh avangin an damdawi ei chhung (thla ruk) atan chawtha leina tur pe duh leh pe theite tan pek theih reng a ni a, hetianga damlote tana luangchhuak hi Mizoram-ah pawh mi engemaw zat an awm tawh a. Mi tlawmngaite tan thla tin Rs. 700 hmangin thla ruk chhung atan Rs. 4,200-in luanchhuah theih a ni.