Mizoram-ah HIV+ 31,676 hmuhchhuah ni tawhin HIV hrik kai zingah thalai an tam ber
Mizoram State AIDS Control Society (MSACS) chhinchhiah danin Mizoram-a HIV+ hmuhchhuah tawh zat chu mi 31,676 an ni a, chung zinga a tam ber chu thalai kum 25-34 inkar an ni a. Thawktute chuan mahni inzuar leh ruihhlo ngawl vei khawma Home-a dah leh ringawtin an zinga HIV/AIDS vei, Anti-Retroviral Therapy (ART) lak a buai phah thin niin an sawi.
MSACS report thar bera a lan danin Mizoram-a HIV hrik pai hmuh hmasak ber, October, 1990 atanga kumin January thla thleng khan Mizoram-ah thisen nuai riat bawr vel endik ni tawhin chung atang chuan HIV hrik pai mi 31,676 hmuhchhuah a ni tawh a. Kumin January thleng khan Mizoram-ah HIV/AIDS vanga thi mi 5,332 an awm tawh a, chung zinga mi 3,523 chu mipa niin hmeichhia 1,722 an ni a, mi 87-te chu naupang an ni a. AIDS vanga thi hi kum 2005 atangin chhinchhiah tan a ni chauh thung a ni.Mizoram-a HIV hrik pai te zingah hian ART la mi 23,499 an awm laiin ART registration ti zawng zawng chu mi 26,354 an ni a. Chhinchhiah chinah HIV/AIDS kai tam ber chu kum 25-34 inkar an ni a, tun thlengin hemi kum huang chhungah hian HIV/AIDS kai mipa 8,784 leh hmeichhia 3,331, an vaiin mi 12,115 (41.59%) an awm a. Kum 35-49 inkarin dawtin, kum 15-24-in an dawt bawk a ni.
MSACS data atanga a lan danin Mizoram-ah kumtin HIV/AIDS kai thar hmuhchhuah hi kum 2017-28 atanga chawhrualin mi 2,000 bawr vel an awm ziah a, tunhnai kum nga chhungin kum 2020-21 leh kum 2021-22-ah mi 2,000 an kai lo a, a bak kum dang zawngah chuan kai thar hmuhchhuah mi 2,000 an tling vek.
MSACS hnathawkte chuan HIV/AIDS veiten ART an lak thatin inkai darh a har tawh thu an sawi a, “Mahni inzuar leh ruihhlo ngawl vei khawma Home-a dah leh ringawt hian an zinga HIV/AIDS vei ART lak a buai phah thin a, ART lak that hian viral load (a hrik tam lam) a nawr hniam dawrh a, chumi chu ‘Undetectable is equal to Untransmitable’ (taksaa a hrik tam lam nawr hniam a nih tawh chuan inkai a har tawh letling zawk) dinhmun a thlen thin a. HIV test 95% laka a vei zing 95%-te chu treatment peka, 95% chu taksaa a hrik tam nawr hniam dawrh hi kan tum a ni,” tiin an sawi bawk.