HIV/AIDS chungchangah hmalakna awmze nei, zawm hlawh lehzual Awareness ngaihtuahchhuah a tul - Chief Minister
Chief Minister Lalduhoma chuan HIV/AIDS chungchangah hmalakna awmze nei, zawm hlawh lehzual Awareness kan ngaihtuahchhuah a tul thu sawiin, “He natna kan rama a darh chhan ber pahnih - Sex leh ruihhlo te hi YMA member-te tih atana mawi lo, Kristian thalaiten an tih ve miah loh tur thil ve ve an ni,” a ti.
Nimin khan Aizawl-a Aizawl-a I&PR Auditorium-ah ‘Intensified IEC Campaign on HIV’ thawh hnihna leh ‘HIV Test Drive Campaign 2025’ hawnna chu neih niin he hun a hmanpuina ah hian Chief Minister Lalduhoma chuan HIV chu kai tawh chuan a tihdamna a awm lo tih sawiin, “A laka himna awmchhun chu invên chauh hi a ni. Invêng thiam tûr chuan a chungchâng kan hriat a ngai a, uar taka kan inzirtir a tul hle,” tiin he natna hi hmun tinah a awm tawh avangin thingtlâng leh hmun kilkhâwr zâwk thleng phâk ngeia hma lâk a ngai tih a sawi a. Mizoram chu HIV/AIDS invên dan Awareness nei tha pâwl tak nia târlan kan nih laiin HIV kai kan tam viau lawi si tih pawh sawiin. “Awareness nei tha, zawm tha si lo State angin kan lang mek. Hmalakna awmze nei, zawm hlawh lehzual Awareness kan ngaihtuahchhuah a tul,” a ti a ni.
Kum 2024-25 sawrkar kum chhûnga HIV kai hmuhchhuah zinga za zela 68.13 chu Sex atanga kai an ni tih thawktuten an sawi thu leh a dawttu chu ruihhlo ti thinte niin a kai zawng zawng atanga teh a za zela 29.25 an tlin thu pawh Chief Minister chuan sawiin, “Kan rama HIV darhna bul zaa 97.38 % hi Sex leh ruihhlo vang a ni,” a ti a. “HIV test-na hmun ICTC-a Counsellor-te sawi dan chuan, HIV kai hmuhchhuahte hian HIV kai dân leh invênna kawng an hre deuh vek an ti lehzel a. An kai palh thei a ni tih hre reng chunga invenna an hmang duh tlat lo lai h kan mutan, ‘change’ kan mamawhna lai a ni,” a ti a. “Ruihhlo kan nghei thei ngang lo a nih pawhin HIV leh zel hi chu kai lo turin inveng ang u. A kai te pawhin midang kaichhawntir hi hlau hliah hliah ang u. Hmeichhe inzuar dawr lo thei lo te pawhin HIV laka invenna hi lo hmang zel teh se,” tiin HIV laka kan dinhmun in hriat nen thisen enfiah thin kan uar a pawimawh thu leh mahni dinhmun hriat ran chu kan tan leh midangte tana tha a nih thu te a sawi a. Intensified IEC Campaign neihna tur khawtlang hruaitute ch, thawktute lo thawhpui tura sawmin, YMA hruaitute pawh khawhar In-ah te, YMA Programme-ah te tam zawka lo sawi tura ngenin, “He natna kan rama a darh chhan ber pahnih - Sex leh ruihhlo te hi YMA member-te tih atana mawi lo, Kristian thalaiten an tih ve miah loh tur thil ve ve an ni,” a ti bawk.
Nimin-a he hun hman ah hian Health Minister Lalrinpuii pawhin Mizoram chu HIV/AIDS hluar em em na a la ni zel tih sawiin, “Campaign uar zawka kan neih hi a la ttul em em a ni,” a ti a. He natna darh chhan bul ber chu Sex leh ruihhlo ni mah se vanduaina vangin mi fel tak tak te pawhin an kai palh thei tih sawiin, “Natna pakhat anga ngai a, kan dinhmun kan inhriatchian vat zel a pawimawh,” a ti bawk.
‘Intensified IEC Campaign on HIV’ thawh hnihna leh ‘HIV Test Drive Campaign 2025’ hawnna hi Health Department-a Commissioner & Secretary H. Lalengmawia chuan kaihruaiin MSACS Project Director Dr. Jane Rinsangi Ralte chuan HIV/AIDS a Mizoram dinhmun tlangpui a tarlang a. Intensified IEC Campaign chhung hian Mizoram District 11-a khaw 88 tuamchhuah a ni anga, a tam thei ang ber thisen enfiahna neih hman tum a ni bawk.
Kum 1990 atanga nimin thleng khan Mizoram-ah HIV kai tawh mi 32,994 an awm a. Kum 2024-25 chhunga kai thar hi mi 2471 awmin an zinga mi 1602 chu mipa niin midang 869 chu hmeichhia an ni a, mi 140 chu raipuar an ni. He hri kai zawng zawng 97% hi inven theih a nih thu he hunah hian tarlan niin Mizoram chu India rama HIV/AIDS venna leh enkawlna lam thawk tha 5-na a nih mek thu tarlan a ni bawk.