Khualzinte hip tur thil kan ngah tâwk

Khualzinte hip tur thil kan ngah tâwk
(Zawrh thiam erawh a ngai)

- Joseph Lalnuntluanga

Mizoram sawrkar Information & Public Relation Department buatsaih Sikkim Press Tour, Mizoram Journalists Association member 10 leh IPR Department atangin mi pahnihten November ni 26, 2024 atanga khan zan li (4) châmin kan nei a. Kan châm chhung hian hmun pawimawh leh chhuanawm an tih tam tak min tlawhpui a, chung kan hmun tlawh zinga a tam zawk chu Aizawla Lawipu Veng leh Reiek khaw inkarah hian a awm kim vek mai awm e!

November ni 26 zinga kan chhuak chu November ni 26 vek zan dar 8:00 velah Sikkim khawpui Gangtok tluang takin kan thleng a, Muscatel Hotel nuam tak innghatin, thawmhnaw lum lam kan ken tam ngaihtuah chuan, rin ai takin a lo la vawt lutuk lo hlauh. 

NI KHATNA :

Ni 27.11.2024 (Nilaini) khan Sikkim Information Service-te'n kan thlenna Hotel atangin min rawn hruaiin, Sikkim Press Club kan tlawh a. Sikkim Press Club-ah hian member 144 awmin, an Vice President hovin min lo dawngsawng a, inkawmhona hun tha tak kan nei. Chumi hnuah Sikkim IPR Department Office kan tlawh leh a, Sikkim IPR Department hi Secretary leh Director ten an thutchilh a ni. Sikkim sawrkar hian Secretary rual awm khawmna ‘Secretariat’ an nei chiah lo nge, Department tin hi Secretary awpna hnuaiah an awm deuh zel mai. Sikkim IPR Secretary leh a thawhpuite hian Press Tour-a kalte min dawngsawng tha hle. Sikkim IPR Office hi tlawh a manhla em em a, an inrelbawlna a tha tih a hmuh theih a; he lam hi chu kan Tour Leader Pu Zonunchama Ralte, IPRO-in a chhinchhiah uluk bawk a, sawi thui ve vak lo mai ang. Mizoram lam pawhin an tih ve theih tur tha deuh deuh kan hmu nual mai.

NI HNIHNA :

Ni 28.11.2024 (Ningani)-ah India leh China ram inrina Nathu La leh a chhehvel kan tlawh leh a. Nathu La hi tuifinriat zawl (sea level) atanga ft 14,140 zeta sang a ni a; he tlang sang atang hian India leh China ram lam mit tlin tawk chu a mawi em em ringawt mai a ni. Tlang sang laiah hian India sipaite inkhuarin, pên 5 vel lekah China sipaite an inkhuar ve bawk a. Tlang chhipah hian thlalak châkawm viau mah se, phal a ni lo a, a ruk a la erawh an awm nual mai thei. Mizoram-ah chuan Reiek tlang chhip thleng nuam takin motor a tlan thei tawh a, Nathu La chhipah erawh hi chuan kein chho ulh taka kal a ngai a, Oxygen Level a hniam tawh avangin thâwk pawh a sak talh tawh. Heti chung hian vai leh sap pitar leh putar deuh deuh tawh pawh a chhip thlen ngei tumin mi za chuang tak meuh tumruh takin an kal lui hram hram a, a hlutna a tizual em em tih a hmuh theih. Thâwk harsa ti zual tan oxygen bûr hman tâwk leh lei mai tur a awm teuh bawk a. Tu mah sap vakvai, vaichhia, Mizo inti lem lovin, dan phal chinah nuam kan tih dang angin kan leng za a ni ber mai. Kan kal laia a vawh lam hi -2 degree celcius a ni a, hmun vawta kal thang lo kan ni hlawm bawk aniang, mahni hnap tawlh pawh hre lo hmuh tur pawh an tam khawp mai. 

Nathu La atang kan haw kawngah hian kawng kam maia awm Changu Lake, dil mawi leh lian tak, vûr tuiin a siam ni âwm tak chu kan tlawh leh a. He dil chhehvelah hian Yak (vûr ram bâwng) nalh em em, mawi taka chei tam tak, a chung chuanga thlalakpui leh kal kualpui theih tur a awm a; Yak chuanman atanga ni khata an sum lak luh kha a tlem lo hle ang tih a hmuh theih. Nathu La leh a chhehvela kan hmun tlawhte hi chu Mizorama hmuh tur awm ve lo deuh hlir a ni bawk a, kan hlawkpuiin kan sawi zui nasa tlang hle.

NI THUMNA :

Ni 29.11.2024 (Zirtawpni)-ah Sikkim khawpui Gangtok khawpui chhung leh a chhehvel hmun 10 dawn lai kan fang a. Hemi nía kan hmun tlawh 10 zinga zinga pariat emaw chu Mizoram in a aia tha leh hmuhnawm kan neihte an niin ka hria. Bhakthang Waterfall kan tlawh phei chu a sân zawngah Vantawng Khawhthla hmun 10-a then hmun khat pawh a chenin ka ring lo a, a mawi zawngah pawh Vantawng Khawhthla a mawi zawk fe mai. Mahse, kha tuikhawthla kha tlawh châkawmin an zuar thiam tlat a, khualzinte'n an tlawh sup sup tho. Bhakthang Waterfalls chhehvelah hian an hnam thuam chi hrang hrang, pawisa chawia hâk theih, thlalakpui atana remchang tur tam tak a awm a, chungte pawh chu sum lakluhna tha tak a ni zel mai. Pawisa chawia hrui hmanga boruaka tawlhna (Zip line) a awm bawk. An hnam thuama inthuama thla la leh Zip line-a chuang an tam hle a, heng atang ringawt pawh hian khualzin mite atangin sum an va hai lut hnem dawn em!

November 29-a kan hmun tlawh thenkhat han sawi leh ila. Plants Conservation an tih hmun chu luhman chawiin kan han fang leh a, a hmunhma chu a nuam viau nâ a, pangpar vul lai a ni lo nge, mit han la ngawih ngawih hmuh tur a vâng hle thung. A chhip lamah waterfall nalh deuh a awm an tih avangin kein kan pan ngat ngat a; mahse, chakai kan chhit tuma lêngkîr awlsam taka kan hêl thin ang chen vel chauh a lo ni leh pek a! A ho tham ti viau mah ila, a zuartute hian kal châk tura min zawrh thiam miau avangin, hlim deuhin kan han tlawh a; thla erawh lâkpui kan awm chiah loin ka hria!

Tashi Viewpoint kan tlawh leh a, he hmun atang hian hnai leh fiah takin khawvela tlangsang ber pathumna an tih, Kanchenjunga tlang, vûrin a bawh lûk chu kan kan thlir a, thlir man a awm khawp mai. Hnai zawka tlang thlir theihna hmanraw chi hrang hrang an lo chhawp, chungte chu man chawia hman ngai vek a ni thung a; he hmun atang pawh hian sum an la lut viauin a rinawm. Heng bakah hian an handicraft hmun te, Ganses Tok, Chorten Monastery, Tibetology, Hanuman Tok tihte kan tlawh bawk a; heng hmunte pawh hi tlawh châkawma an zawrh thiam tlat avanga tlawh mai chauh kan ni. Hmun kan tlawhte ang tluk hi chu Aizawl khawpui chhungah ringawt pawh hian tam tak, mawi zawk, nalh zawk, ropui zawk a awm reng a, zuar thiam ila chuan sum pawh kan la lut ve teuh thei reng awm e.

Ropeway atangin Gangtok khawpui kan chhuk thlir a, mi pakhat chuanman Rs 150 a ni. Chuanna tur pahnih a awm a, pakhatah tum khatah mi 24 zel a chuan theih a, nileng thakin chuan tum an intlar zu nia! Ropeway atanga nikhata an sum lak luh a tam tham hle ang. Durtlang atanga Laipuitlang vel emaw thleng ropeway-a han chuanna turte hi nei ve ta ila, Aizawl khawpui phei chu chung lam atanga thlirin a nalh si a, khualzin mite thiam takin han zawrh bawk ila, Gangtok ai chuan ropeway-a chuangte tan chuan a manhla zawk ngei ang, tih chu ropeway-a kan chuan laia ka rilru a ni.

NGAIHTUAH ZUI ATAN :

Gangtok bik hi hmun vawt a nih avangin anmahni siam zu tha tak tak bakah, State dang siam zu zawrhna dawr a tam hle. Mahse, kan châm chhung hian khawlaiah, chhun leh zanah pawh zurui ka hmu miah lo a, zu dawrah hian State dang zu aiin anmahni zu siamte an pholang hmasa vek bawk. Zu atang pawh hian sum an la lut tam hle dawn tih a lang reng mai.

Sikkim-a kan châm chhunga an hmunhma kan tlawh tam zawkte aia tha, mawi, nalh leh ropui zawk Mizoram hian tam tak kan nei a. Tourist Lodge kan ngah em em laia khualzin min rawn tlawhtu kan nei tlem rei lutuk leh tourism lamah hma kan sawn chak lo lutuk hi kan rawn vei haw ve hle. Sikkim mai bakah, ram chhunga khualzin mite hîp khawm nasat em emna hmun dang pawh ka tlawh tam ve ta hle a, an tih theih ang hi kan ti ve thei a, mipui leh sawrkar hi tanho thiam a ngai a ni. Tourism Minister, hetiang lama hmathlir thui tak nei kan nei mek bawk a, khing kan rualawhnate khi chu thui tak kan la sukiang thuaiin ka ring a, beiseina sang tak nen ka lo thlir reng dawn a ni.

KA LAWM E :

Sikkim fan kualna remchang min siamsaktu Mizoram sawrkar chungah ka lawm hle mai. A tul apiang buaipuitu leh sawrkarin hmanruaa a hman IPR Department hotu te, remchang min siamsaktu kan MJA hruaitute leh ka zinpuite zawng zawng chungah ka lawm em em bawk a ni.