Kum 2023-2024 Mizoram State Budget cheng vbc. 14,209.95 House-ah pharh a ni
Mizoram Legislative Assembly dinglai-a Budget Session hnuhnung ber tura ngaih neih mekah nimin khan Finance changtu Chief Minister Zoramthanga chuan kum 2023-2024 Mizoram budget cheng vbc. 14,209.95 chu House-ah a pharh a, kumin Mizoram budget hi kum hmasa Budget aiin cheng vbc. 201.80 in a tam zawk a ni.
Kum 2022-23 Mizoram Budget Estimate Chief Minister Zoramthanga'n nimin-a a pharh takah hian sum hmuh tura beisei, Receipt Estimate leh hmanral tur beisei, Net Expenditure Estimate chu inzat chiahin cheng vbc. 14,209.95 ve ve a ni a. Revenue Surplus cheng vbc. 417.870 awm tura chhut niin hei hi Gross State Domestic Product (GSDP) atangin zaa 1.16 a ni. Sum indaihlohna avanga sawrkar-in sum a puk tur, Gross Fiscal Deficit chu GSDP atangin zaa 3.47 ni tura chhut a ni a, Sawrkar kum thara Sawrkar leiba tlingkhawm, Projected Liabilities chu cheng vbc. 13,584.80 ni tura chhut a ni a, Sawrkar leiba hi GSDP atangin zaa 37.84 a ni a, sawrkar kum kal mek 2022-23 ah Sawrkar leiba zat GSDP atanga zaa 31.81 aiin zaa 6.03 in a tam zawk a ni.
Mizoram sawrkar-in sum a thawh chhuah tura beisei chu chhiah, State's Own Tax Revenue atangin cheng vbc. 1,084.29 leh Non-Tax Revenue-ah cheng vbc. 896.99, a vaiin cheng vbc. 1,981.28 a ni a, SOTR atanga sum hmuh beisei cheng vbc. 1,084.29 hi sawrkar kum kal mek a hmuh beisei 801.30 aiin cheng vbch. 282.99 in a tam zawk a, a punna hi zaa 35.32 a tling a. Non-Tax Revenue-a cheng vbc. 896.99 hmuh beisei chu kum kal meka hmuh beisei cheng vbc. 836.43 aiin cheng vbc. 60.57 in a tam zawk bawk a ni.
Budget pharh takah hian Sawrkar sum puk tur zat ruahman chhin chu cheng vbc. 2,689.72 a ni a, hei hi kum kal meka sum puk tura ruahman chhin cheng vbc. 2,548.34 iin cheng vbc. 141.38 in a tam zawk a. Sum puk tura ruahman hian Scheme for Financial Assistance to States for Capital Investment ( SASCI) hnuaia kum 50 hnua rulh tur a pung awm lo, Interest Free Loan cheng vbc. 200 te, Market Borrowing-ah cheng vbc. 1,200 leh NABARD hnuaia Rural Infrastructure tihchangtlunna tur cheng vbc. 270 puk tur leh sum pekchhuah tur indaihlohna avanga RBI-in a ruahman Ways and Means Advances-ah cheng vbc. 1,000 te a huam a ni.
Sawrkar laipuiin kum 2023-24 chhunga State hrang hrang 28-te hnena chhiah sem tura a ruahman, Devolution of Central Tax and Duties chu cheng vbc. nuai 10.21 a ni a, heta tang hian Finance Commssion chuan Mizoram chan turin zaa 0.500 a dah a, chu chu a sum-a chantirin cheng vbc. 5,107.25 a ni a, hemi atanga sum hmuh tur hi Sawrkar kum kal mek-a hmuh cheng vbc. 4,083.24 aiin vbc. 1,024.01 in a tam zawk a ni.
Hei bakah hian Sawrkar-in tanpuina a rawn pek thin, Grants-in-aid atangin cheng vbc. 4,398.08 hmuh beisei a ni a, hei hi Sawrkar kum kal mek-a hmuh cheng vbc. 5,705.24 aiin cheng vbc. 1,307.16 in a tlem zawk a, hei hi a chhan chu Sawrkar laipuiin State Sawrkar te chu mahni intodelh tura a beisei vanga kumtin sum a pek thin a tihhniam hret hret vang a ni a. CSS hrang hrang atang sum hmuh beisei chu avaiin cheng vbc. 2,670.42 a ni a, Externally Aided Project (EAP) hnuaiah cheng vbc. 96.44 Grant hmanga hmuh beisei a ni bawk.
Mizoram Budget Estimate a pharh tak zinga cheng vbc. 2,228.98 chu Chagrde Expenditure niin, House-in a remtih kher ngai lovin Sawrkar-in a tulna apiangah a hmang thei a. Cheng vbc. 12,112.97 chu Voted Expenditure niin House-in a pawmpui hmasak a ngai thung a ni.
Sawrkar kumthar-a Mizoram Budget-a langsar zual te :
1. SEDP ah cheng vbc. 595 dah niin -
a) Cheng vbc. 220 chu Scheme hrang hrang, CSS, EAP, NCDC etc, Counterpart Ffunding atan dah a ni a, hei hi kum kal meka hemi atana dah aiin Cheng Vbch 20-in a tam zawk .
b) Family Oriented Scheme atan cheng vbc. 300.
c) Cheng vbc. 50 chu Health Care Scheme ah
d) Cheng vbc. 25 chu Untied SEDP atan
2. Health Care Scheme atan cheng vbc. 60 dah a ni.
3. Kumin 2023 chhunga Mizoram State General Assembly election November, 2023-a lo awm tur atan cheng vbc. 200 ruahman a ni a, a tul dan anga pekchhuah tur a ni.
4. Kum hmasa lam angin cheng vbc. 5 chu MNF Returnees- te intundin lehna atan dah a ni.
5. MLA Local Area Development Fund atan cheng vbc. 60 dah a ni.
6. Thangtharte zinga lehkha thiam beiseiawm rualte All India Service leh Central Service dangah te an luh theih nana ruahmanna kal mek tihhlawhtlin nan cheng nuai 50 dah leh a ni.
7. H&TE Department hnuaia College zirlaite’n Fee an pek hisapin cheng nuai 120 chu College hrang hrang inenkawlna atan dah a ni
8. Mizorama NGO hrang hrangte’n khawtlang rawngbawlna an thawh tanpuina atan cheng nuai 50 Art & Culture Department hnuaiah dah a ni.
9. Mipuite’n hnianghnar taka Power Supply kan dawn theihna tur leh sumdawnna hrang hranga tangkaia hman turin Power Purchase atan cheng vbc. 400 ruahman a ni a. Hei bakah hian transmission charge atan cheng vbc. 40 dah hran a ni.
10. PHE Department hnuaia Tui pump hna thawh nan cheng vbc. 35.50 ruahman a ni a. Hei hi kum kal meka hemi puala aiin vbc. 10 -in a tam zawk.